Soğuk algınlığı ve gripte ilk akla gelen C vitamini, hastalık başladıktan sonra iyileştirici değil; doğru zamanda alındığında bağışıklığı destekleyen bir rol üstleniyor.
Soğuk algınlığı, grip ya da halsizlik belirtileri ortaya çıktığında pek çok kişi çözümü C vitamini takviyelerinde arıyor. Özellikle hastalık sürecinde yüksek doz C vitamini almanın iyileşmeyi hızlandıracağı düşüncesi toplumda oldukça yaygın. Ancak uzmanlara göre bu yaklaşım bilimsel olarak doğru değil.
Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Füsun Topçugil, C vitamininin bağışıklık sistemi üzerindeki etkilerinin doğru zamanlama ile değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Dr. Topçugil’e göre C vitamini, bir “acil müdahale” aracı değil; düzenli kullanımda bağışıklık sistemini destekleyen koruyucu bir unsur.
C vitamini bağışıklığı nasıl etkiliyor?
C vitamini, bağışıklık sisteminin sağlıklı çalışmasında rol oynayan temel vitaminlerden biri olarak biliniyor. Antioksidan özellikleri sayesinde hücreleri oksidatif stresten koruyor, bağışıklık hücrelerinin normal işlevlerini sürdürmesine katkı sağlıyor. Ancak bu faydaların ortaya çıkabilmesi için C vitamininin düzenli ve yeterli miktarda alınması gerekiyor.
Uzm. Dr. Topçugil, hastalık başladıktan sonra alınan C vitamini takviyelerinin enfeksiyonu ortadan kaldıran ya da hastalığı doğrudan bitiren bir etkisi olmadığını vurguluyor. Bu nedenle C vitaminini bir ilaç gibi görmek yanlış bir beklenti oluşturuyor.
Yüksek doz C vitamini iyileşmeyi hızlandırıyor mu?
Toplumda sık karşılaşılan yanlış inanışlardan biri de hastalık döneminde yüksek doz C vitamini almanın iyileşme süresini kısalttığı düşüncesi. Güncel bilimsel çalışmalar, C vitamininin soğuk algınlığı ve grip gibi viral enfeksiyonların süresini anlamlı ölçüde azaltmadığını ortaya koyuyor. C vitamini, bağışıklık sistemini önceden destekleyen bir faktör olarak öne çıkıyor; hastalık başladıktan sonra tek başına tedavi edici bir rol üstlenmiyor.
C vitamini ne zaman ve nasıl alınmalı?
C vitamini suda çözünen bir vitamin olduğu için vücutta depolanmıyor. Bu nedenle tek seferde yüksek doz almak yerine, günlük ihtiyacın düzenli olarak karşılanması önem taşıyor. Uzmanlara göre C vitamini özellikle bağışıklık sistemini güçlendirmek amacıyla hastalık öncesinde, stres ve yorgunluk dönemlerinde daha etkili oluyor.
Ayrıca C vitamininin bitkisel kaynaklı demirin emilimini artırdığına dikkat çeken Dr. Topçugil, demir eksikliği olan bireylerin öğünlerinde C vitaminine mutlaka yer vermesi gerektiğini belirtiyor.
Önce besinler, sonra takviye
Sağlıklı bireylerde günlük C vitamini ihtiyacının büyük bölümü taze sebze ve meyvelerle rahatlıkla karşılanabiliyor. Takviye kullanımı ise herkes için rutin bir gereklilik olarak görülmemeli. Emilim sorunları yaşayanlar, yetersiz beslenen kişiler ya da doktor tarafından ihtiyaç saptanan bireylerde takviyeler gündeme gelebiliyor.
Uzmandan 3 kritik öneri
Uzm. Dr. Füsun Topçugil, C vitamini konusunda dikkat edilmesi gereken noktaları şu şekilde özetliyor: Tek seferde yüksek doz almak yerine, gün içine yayarak doğal besinlerden karşılayın. Sigara kullanan bireylerde C vitamini seviyesi daha hızlı düştüğü için ihtiyaç daha fazladır. Kronik hastalığı veya böbrek problemi olanlar, takviye kullanmadan önce mutlaka doktora danışmalıdır.
Editör Notu
C vitamini, mucizevi bir kurtarıcı değil; doğru zamanda ve doğru şekilde kullanıldığında bağışıklık sisteminin güçlü kalmasına katkı sağlayan bir destek unsurudur. Hastalık kapıyı çaldıktan sonra değil, hastalık gelmeden önce yapılan yatırımlar bağışıklığın gerçek sigortasıdır.
Haber Önerisi: Burdur’un Saklı Hazinesi: Sagalassos Antik Kenti Tarihiyle Büyülüyor