
Öksürük, boğaz ve solunum yollarını mukus, yabancı maddeler ve tahriş edici etkenlerden temizlemek amacıyla ortaya çıkan doğal bir refleks olarak biliniyor. Ancak bu refleksin sık ve uzun süreli hale gelmesi, günlük yaşamı olumsuz etkileyen önemli bir sağlık sorununa dönüşebiliyor. Uzmanlar, özellikle haftalarca devam eden öksürüklerde altta yatan nedenin mutlaka araştırılması gerektiğine dikkat çekiyor.
Öksürük Süresine Göre Nasıl Sınıflandırılıyor?
Tıp literatüründe öksürük süresine göre üç grupta değerlendiriliyor. 3 haftadan kısa süren öksürükler akut öksürük olarak tanımlanırken, 3 ila 8 hafta arasında devam eden durumlar subakut öksürük olarak kabul ediliyor. 8 haftadan uzun süren öksürükler ise kronik öksürük olarak değerlendirilerek detaylı inceleme gerektiriyor.
Akut öksürüklerin büyük bölümü üst solunum yolu enfeksiyonlarına bağlı olarak gelişiyor ve çoğu vakada 1–2 hafta içinde kendiliğinden geriliyor.
Öksürük Türleri Nelerdir?
Öksürük, yalnızca süresine göre değil, yapısına göre de sınıflandırılıyor.
Yaş (Balgamlı) Öksürük: Mukus çıkışıyla seyreden bu öksürük tipi genellikle grip, nezle, bronşit ve zatürre gibi enfeksiyonlara eşlik ediyor. Göğüs dolgunluğu, geniz akıntısı ve halsizlik gibi belirtilerle birlikte görülebiliyor.
Kuru Öksürük: Mukus içermeyen ve boğazda gıcık hissiyle ortaya çıkan kuru öksürük, özellikle üst solunum yolu enfeksiyonları sonrası haftalarca sürebiliyor. Larenjit, alerji, reflü ve Covid-19 gibi hastalıklarda sık görülüyor.
Öksürüğün En Sık Nedenleri
Uzmanlara göre öksürüğü tetikleyen nedenler oldukça geniş bir yelpazeye yayılıyor.
Üst ve alt solunum yolu enfeksiyonları
Alerjik rinit ve çevresel alerjenler
Geniz akıntısı
Reflü hastalığı
Astım
Sigara kullanımı
Bazı tansiyon ilaçları
Kronik akciğer hastalıkları
Özellikle sigara kullanımına bağlı öksürüklerin kendine özgü bir sesi olduğu ve zamanla kronikleştiği belirtiliyor.
Gece Öksürüğü ve Alerjik Öksürük Neden Artıyor?
Gece ortaya çıkan öksürükler çoğunlukla reflü, alerji veya kuru hava ile ilişkilendiriliyor. Uzmanlar, yatmadan önce ağır yiyeceklerden kaçınılmasını, başın hafif yüksek tutulmasını ve ortamın nemlendirilmesini öneriyor.
Alerjik öksürüklerde ise hapşırık, burun akıntısı, göz kaşıntısı ve geniz akıntısı gibi belirtiler tabloya eşlik ediyor.
Öksürüğe Evde Ne İyi Gelir?
Öksürüğün şiddetini azaltmak için bazı destekleyici yöntemler öneriliyor:
Bol sıvı tüketimi
Ilık bitki çayları
Bal
Buharlı duş
Oda havasının nemlendirilmesi
Ancak bu yöntemlerin öksürüğü tamamen ortadan kaldırmadığı, yalnızca rahatlama sağladığı vurgulanıyor.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Uzmanlar, şu durumlarda mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtiyor:
Öksürüğün 3 haftadan uzun sürmesi
Nefes darlığı eşlik etmesi
Kanlı balgam görülmesi
Yüksek ateşin düşmemesi
Göğüs ağrısı ile birlikte seyretmesi
Öksürüğün kontrol altına alınabilmesi için öncelikle altta yatan nedenin doğru şekilde tespit edilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Editör Notu:
Öksürük çoğu zaman basit bir soğuk algınlığı belirtisi gibi görülse de, süresi uzadığında vücudun verdiği önemli bir alarmdır. Özellikle kronikleşen öksürüklerde “geçer” düşüncesiyle zaman kaybetmek, daha ciddi hastalıkların geç teşhis edilmesine yol açabilir. Sağlıkta erken müdahalenin önemini unutmamak gerekiyor.
Haber Önerisi: Pütürge'de Nefes Kesen Anlar: O Bebek İçin Helikopter İndi