Kahramanmaraş'ta 16 yaşında mesleğe başlayan 65 yaşındaki oymacı Adem Durdi, 49 yıldır el oyması sandık geleneğini tutkuyla yaşatmaya devam ediyor.
Kahramanmaraş'ın Dulkadiroğlu ilçesinde yaşayan 65 yaşındaki Adem Durdi, ahşap oymacılığı mesleğinde tam 49 yılı geride bıraktı. Henüz 16 yaşındayken adım attığı bu meslekte ustası Nuri Gülaçtı’nın yanında çırak olarak işe başlayan Durdi, aradan geçen yarım asra rağmen el oyması sandık geleneğini aynı hevesle sürdürüyor. Akrabası da olan ustasından ve ağabeyinden devraldığı bu değerli kültürel mirası sabırla ahşaba işleyen Adem Usta, Maraş yöresinin el sanatlarını geleceğe taşıyan en önemli zanaatkarlarından biri olarak dikkat çekiyor.
ÇIRAKLIKTAN USTALIĞA UZANAN 49 YILLIK SERÜVEN
Mesleğe başlama hikayesini ve ahşap oymacılığına duyduğu sevgiyi anlatan Adem Durdi, oymacılığın kendisi için ne anlama geldiğini şu sözlerle ifade etti: "Ustam önce ağabeyime öğretti, ardından biz de ağabeyimin yanında çalışarak mesleği öğrendik. Oymacılık gerçekten çok zevkli bir meslek." Geçmişte Kahramanmaraş’ta ustalığıyla tanınan zanaatkarların elinden çıkan işleri dikkatle inceleyerek kendini sürekli geliştirdiğini belirten Durdi, bu tarihi geleneği yaşatmanın kendisi için çok büyük bir gurur kaynağı olduğunu vurguladı.
MARAŞ OYMASINDA 'TIRNAKLI' İNCE İŞÇİLİK
Ürettikleri el oyması eserlerde birbirinden farklı motifler ve teknikler kullandıklarına dikkat çeken usta zanaatkar, yöreye özgü tarzın inceliklerini detaylandırdı. Durdi, "Rumi, Selçuklu motifleri var. Ama Maraş’a özgü hassas oyma teknikleri özellikle ‘tırnaklı’ dediğimiz ince işçilikle yapılır. Selçuklu ve Rumi oymaları ise daha düz hatlara sahiptir" diyerek kendi yörelerine has oymacılığın ne kadar büyük bir hassasiyet ve ustalık gerektirdiğini anlattı.
NİŞANLANAN KIZLARIN ÇEYİZİNDE OLMAZSA OLMAZ
Maraş oyması sandıkların bölgenin kültürel yaşamındaki ve evlilik süreçlerindeki yerine de değinen Adem Durdi, çeyiz geleneğinin dünden bugüne nasıl geldiğini hatırlattı. Durdi, "Eskiden nişanlanan kızlar için sandık almak önemliydi. Nişan olduğunda ilk olarak annesi çeyiz sandığını alırdı. Maraş’ta bu sandık olmazsa olmazdı. Çünkü el oyması sandık hem geleneğin hem de emeğin simgesiydi" diye konuştu.
SİYASİ LİDERLERE ÖZEL İŞLEMELİ ÇALIŞMALAR
Adem Durdi'nin 49 yıllık meslek hayatı boyunca ortaya koyduğu titiz çalışmalar, Türkiye’nin en önemli siyasi figürlerine ve tanınmış isimlerine kadar ulaştı. Durdi, bugüne kadar kimler için eser ürettiğini şu sözlerle aktardı: "Alparslan Türkeş, Devlet Bahçeli, Recep Tayyip Erdoğan, Erdal İnönü ve Deniz Baykal adına isim yazılı ve özel işlemeli çalışmalar yaptım." Bu özel üretimler, Adem Usta'nın eserlerinin sadece yerel bir değer olmadığını, ulusal çapta da karşılık bulduğunu gösteriyor.
"GENÇLERİMİZ BU MESLEKLERE YÖNELMELİ"
Mesleğin bugünkü durumuna ve gençlerin sanata bakış açısına dair değerlendirmelerde bulunan Durdi, ustalığın para için değil, tutkuyla yapılması gerektiğinin altını çizdi. Durdi, "Bu mesleği para için öğrenmedim. Ustamın izinden giderek sanatı yaşatmayı amaçladım. O zamanlar ‘kaç para alacağım’ diye düşünmezdik. Önce işi öğrenmek, ustalığa ulaşmak önemliydi. Ama bugün maalesef ilk sorulan şey, ‘Ne kadar para kazanacağım?’ oluyor" diyerek sitemini dile getirdi. Genç nesillere çağrıda bulunan Durdi, "Bu meslek yaşatılmalı. Gençlerimiz bu tür mesleklere yönelmeli ki sanatımız unutulmasın" sözleriyle konuşmasını tamamladı.
Editör Notu
Ahşaba şekil vererek yarım asrını bu mesleğe adayan Adem Durdi gibi ustalar, sadece birer zanaatkar değil; aynı zamanda kültürel hafızamızın koruyucularıdır. "Önce işi öğrenmek önemliydi" diyerek eski çıraklık adabını hatırlatması, günümüzün hız ve tüketim odaklı dünyası için çok değerli bir derstir. Gençlerin bu kadim mesleklere ilgi göstermesi, Maraş'ın "tırnaklı" oymacılığı gibi özel tekniklerin gelecek nesillere aktarılabilmesi için şarttır.
Adem Usta'nın 49 yıllık bu emeği ve gençler için yaptığı uyarılar hakkında ne düşünüyorsunuz? Çevrenizde bu tür el sanatlarıyla uğraşan ustalar var mı? Düşüncelerinizi yorumlar kısmında paylaşabilirsiniz.