Aydın'da kazı başkanlığı kurulamadığı için sahipsiz kalan 2300 yıllık Amyzon Antik Kenti, definecilerin insafına terk edilmiş durumda.
Aydın'ın paha biçilemez tarihi zenginlikleri arasında yer alan ancak uzun yıllardır kapsamlı bir kazı yüzü görmeyen Amyzon Antik Kenti, günümüzde adeta "öksüz" bırakılmış durumda. Sahip olduğu muazzam arkeolojik değere ve çevresini saran doğal güzelliklere rağmen kentin gün yüzüne çıkarılması için atılan adımlar bürokrasiye takılıyor. 2021 yılında bölgede kazı çalışmalarının nihayet başlatılacağı yönünde umut verici duyurular yapılmasına ve yaklaşık 80 yıllık bir aradan sonra resmi nitelikteki ilk kazı için hazırlıklara girişilmesine rağmen, resmi "kazı başkanlığının" bir türlü kurulamaması nedeniyle tüm süreç tıkanmış durumda.
DEFİNECİLERİN AÇIK HEDEFİ VE 1940'LARIN KARANLIK SIRRI
Resmi kurumların adım atamadığı bu bürokratik boşluk, ne yazık ki tarihi eser kaçakçıları ve defineciler için bulunmaz bir fırsata dönüştü. Yıllarca definecilerin açık hedefi haline gelen ve hiçbir güvenlik önlemiyle korunamayan antik kentte, günümüze kadar çok sayıda kaçak kazı gerçekleştirildi. Bu bilinçsiz ve yıkıcı faaliyetler sonucunda, 2 bin 300 yıllık kentin birçok bölümü onarılamaz şekilde tahrip edildi.
Öte yandan, yöre halkının hafızasında derin izler bırakan ve dilden dile dolaşan karanlık bir söylenti de bölgenin yaşadığı tarihi talanı gözler önüne seriyor. İddialara göre; 1940'lı yıllarda bölgeye gelen bir yabancının, çevre köylerden topladığı işçilerle birlikte Amyzon'da gayriresmi kazılar yaptığı ve ortaya çıkarılan çok sayıda kitabeli tarihi taşı gizlice bölgeden kaçırdığı konuşuluyor.
GÖRKEMLİ MİMARİSİYLE ANADOLU TARİHİNE IŞIK TUTABİLİR
Kaderine terk edilen antik kentin ayakta kalmayı başaran mimari kalıntıları ise dönemin ihtişamını yansıtmaya yetiyor. Günümüze ulaşan mimari detaylar şu şekilde sıralanıyor:
Yaklaşık 6 metre yüksekliğe ulaşan isodomik (eş boyutlu kesme taşlar) bloklarla inşa edilmiş görkemli sur duvarları, kentin savunma gücünü ve mimari zarafetini gösteriyor.
Birbirine paralel şekilde sıralanan ve kemerli bir çatı sistemine sahip olan yer altı odaları göze çarpıyor.
Antik dönemde devasa depolar veya ambarlar olarak kullanıldığı tahmin edilen bu yapılar, bugün doğa yürüyüşü yapanların ve tarih meraklılarının en büyük uğrak noktalarından biri konumunda.
Anadolu'nun karanlıkta kalan tarihine devasa bir ışık tutabilecek potansiyele sahip olan ve Aydın'ın öksüz mirası olarak nitelendirilen Amyzon, bürokratik engellerin aşılarak hak ettiği bilimsel kazı çalışmalarına kavuşacağı o tarihi günü bekliyor.