Türkçe Popun 50 Yıllık Şifresi Çözüldü: Kalıcılığın Sırrı Zamanda

Liselilerin veri madenciliğiyle yaptığı 50 yıllık Türkçe pop analizi, eski şarkıların evrensel dili sayesinde unutulmadığını ortaya koydu.

Haber Giriş Tarihi: 09.05.2026 11:30
Haber Güncellenme Tarihi: 09.05.2026 11:30
https://www.haberxr.com/

Karabük'te lise öğrencileri tarafından hayata geçirilen vizyoner bir proje, Türkçe pop müziğinin yarım asırlık evrimine ve eski şarkıların neden hafızalardan silinmediğine ışık tuttu. Müzik dünyasındaki değişimi teknolojiyle harmanlayan "Zamanın Dili Projesi", İstanbul Aydın Üniversitesi Florya Kampüsü’nde dün (8 Mayıs 2026) düzenlenen VIII. Ulusal Çocuk Araştırmaları Kongresi’nde tanıtılarak büyük beğeni topladı.

12 Bin 397 Fiil Python ile Analiz Edildi Karabük Alparslan Gazi Anadolu Lisesi Bilişim Teknolojileri Öğretmeni Nur Kabave Kutlu danışmanlığında yürütülen projede, 9. sınıf öğrencileri üniversite düzeyindeki veri madenciliği tekniklerini kullandı. Geleneksel müzik eleştirisinin aksine şarkıların doğrudan dil yapısına odaklanılan araştırmada, son 50 yılda popüler olmuş yüzlerce şarkı sözü içindeki 12 bin 397 fiil, Python programlama dili kullanılarak saniyeler içinde analiz edildi.

"Geniş Zaman" Bitti, "Şimdiki Zaman" Geldi Projenin yazılım ayağında görev alan 9. sınıf öğrencisi Emir Demirel, manuel olarak aylar sürebilecek bu dil bilimsel çalışmayı kodlama sayesinde hızla tamamladıklarını belirtti. Elde edilen çarpıcı verilere göre; 1975-2000 yılları arasındaki şarkılarda "geniş zaman" kullanımının açık ara baskın olduğu, 2000-2025 döneminde ise "şimdiki zaman" kullanımının iki kattan fazla artış gösterdiği tespit edildi.

Hızlı Tüketim ve Bireyselleşme Müziği Vurdu Bu dilsel kaymanın ardındaki sosyolojik gerçeğe dikkat çeken Danışman Öğretmen Nur Kabave Kutlu, "Dil, toplumsal değişimin en hassas göstergesidir. Eski şarkılardaki 'Kalbim seni unutur mu?' gibi evrensel ve geniş zamana yayılan ifadeler yerini, günümüzün sosyal medya kültürüne, hızlı tüketim alışkanlıklarına ve bireyselleşmesine uygun anlık ifadelere bıraktı" dedi. Proje ekibinden Esmanur Ergin ise yeni şarkıların birkaç hafta içinde unutulurken eski eserlerin yıllarca dinlenmeye devam etmesinin sırrının, işte bu kucaklayıcı ve zamanlar üstü dil yapısında saklı olduğunu vurguladı.