Artvin’de Yusufeli Barajı’nda enerji üretimi devam ederken, su seviyesinin yaklaşık 60 metre çekilmesiyle yıllardır su altında kalan köylerden biri yeniden gün yüzüne çıktı.
Çevreli köyünde evler, cami, yollar ve bahçeler tekrar görünür hale gelirken, eski yerleşim alanına gelen vatandaşlar duygu dolu anlar yaşadı.
Çoruh Nehri üzerinde inşa edilen ve 275 metre gövde yüksekliğiyle Türkiye’nin en yüksek, dünyanın ise sayılı barajları arasında yer alan Yusufeli Barajı, 2022 yılında su tutmaya başlamıştı. Baraj gölü altında kalan Yusufeli ilçe merkezi ile birlikte Yeniköy, Tekkale, Irmakyanı, Çeltikdüzü, Çevreli, İşhan ve Meşecik köyleri boşaltılmış, bölge halkı yeni yerleşim alanlarına taşınmıştı.
Sessizliğin içinden çıkan bir köy
Son haftalarda su seviyesinin düşmesiyle özellikle Çevreli köyünde eski yaşam izleri tekrar ortaya çıktı. Bağlar, bahçeler, taş evler, cami ve yollar yeniden görünür hale gelirken, bölgeye gelen eski köy sakinleri yıllar önce bıraktıkları hayatın izleriyle yüzleşti.
Kurulu gücü 558 megavat olan ve yılda yaklaşık 1 milyar 888 milyon kilovatsaat enerji üretim kapasitesine sahip baraj, Türkiye’nin enerji arzında önemli rol oynuyor. Ancak ortaya çıkan manzara, teknik verilerin ötesinde insani bir hikâyeyi hatırlattı.
“Etraftaki hal duygusallaştırıyor”
Köyüne gelerek eski evini görüntüleyen Serhat İnce, su altında kalan geçmişi kayıt altına almak için sık sık bölgeye geldiğini söyledi. Bir zamanlar komşulara açılan kapıların şimdi sulara açıldığını belirten İnce, yeşillik ve canlı günleri hatırladıkça duygulandığını ifade etti.
Baraj öncesinde meyve ağaçlarının yetiştiği, hayvan seslerinin duyulduğu alanların bugün mat ve terk edilmiş bir görüntü sunduğunu söyleyen İnce, suyun çekilmesinin hem sevindirici hem de hüzünlü bir tablo ortaya çıkardığını dile getirdi.
Enerji ile hatıra arasında
Yusufeli Barajı Türkiye için stratejik bir enerji yatırımı olarak öne çıkarken, su altında kalan yerleşim yerleri bölge halkının hafızasında yaşamaya devam ediyor. Suların çekilmesiyle ortaya çıkan evler ve yollar, sadece bir köyün değil; bir dönemin izlerini yeniden görünür kıldı.
Ortaya çıkan manzara, kalkınma projeleri ile yerel hafıza arasındaki ince çizgiyi bir kez daha gözler önüne serdi.