Kanuni'nin annesi adına yaptırdığı asırlık Hafsa Sultan Darüşşifası, tıp tarihi müzesi olarak her yıl dünyadan 50 bin ziyaretçiyi ağırlıyor.
Manisa’nın Şehzadeler ilçesinde, Osmanlı İmparatorluğu’nun köklü sağlık ve eğitim mirasını günümüze taşıyan Hafsa Sultan Darüşşifası, geçmişin izlerini modern bir müzecilik anlayışıyla sunmaya devam ediyor. Kanuni Sultan Süleyman’ın annesi Ayşe Hafsa Sultan tarafından 1522 yılında inşasına başlanan görkemli külliyeye 1539'da eklenen bu tarihi yapı, yüzyıllar boyunca din, dil ve ırk ayrımı gözetmeksizin binlerce hastaya umut oldu. Günümüzde Manisa Celal Bayar Üniversitesi bünyesinde "Tıp Tarihi Müzesi" adıyla ücretsiz hizmet veren asırlık şifahane, Osmanlı hekimlerinin kullandığı tıbbi aletlerden el yazması nadide tıp kitaplarına kadar pek çok kıymetli esere ev sahipliği yapıyor.
OSMANLI'NIN KAPSAMLI SAĞLIK KAMPÜSÜ Tarihi yapının yalnızca sıradan bir hastane olarak değil, aynı zamanda dönemin en prestijli eğitim merkezlerinden biri olarak faaliyet gösterdiği biliniyor. Hafsa Sultan Şifahanesi Tıp Tarihi Müzesi Müdürü Doç. Dr. Kadir Adamaz, külliyenin içinde cami, medrese, sıbyan mektebi ve hamam gibi alanların bulunduğunu hatırlatıyor. Ayşe Hafsa Sultan'ın 1534 yılındaki vefatının ardından oğlu Kanuni Sultan Süleyman tarafından tamamlatılan merkez, ücretsiz sağlık hizmeti veren köklü bir vakıf kuruluşu özelliği taşıyor. Medreseden gelen öğrencilerin uzman hekimlerin yanında uygulamalı eğitim aldığı, eczacıların yetiştirildiği ve hasta bakıcıların profesyonel bir meslek yüksekokulu ciddiyetiyle eğitildiği bu alan, o dönemin şartlarında tam donanımlı bir sağlık bilimleri kampüsü olarak işlev görüyordu.
YÜZYILLARI AŞAN TEDAVİ YÖNTEMLERİ Geçmişten günümüze uzanan süreçte şifahane, sadece fiziksel rahatsızlıkların değil, ruhsal hastalıkların da iyileştirildiği kritik bir merkez oldu. 19’uncu yüzyılın ikinci yarısına kadar her iki alanda da tedavi hizmeti sunan kurum, zamanla diğer hastanelerin açılmasıyla birlikte sadece akıl sağlığı üzerine yoğunlaştı. Yunan işgali döneminde ağır hasar gören tarihi bina, Cumhuriyet’in ilanından sonra onarılarak yeniden şifa dağıtmaya başladı. Günümüzde hizmet veren Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi’nin temelleri de bu asırlık şifahanenin tarihi geçmişine dayanıyor.
İLERİ TIP UYGULAMALARI GÜN YÜZÜNE ÇIKIYOR Müze içerisinde sergilenen eşsiz materyaller, Osmanlı tıbbının ulaştığı ileri seviyeyi gözler önüne seriyor. Dönemin hekimlerine ait şahsi notlar, özel tasarlanmış cerrahi aletler ve tedavi araçları ziyaretçilere sunulurken; dağlama yöntemleri ile akıl hastalıklarına yönelik uygulamalar hakkında detaylı bilgiler veriliyor. Müze Müdürü Doç. Dr. Adamaz, özellikle göz hastalıkları konusunda "Kehhal" olarak adlandırılan uzman hekimlerin o dönemde ciddi ameliyatlar gerçekleştirdiğini ve bu ileri tıp tekniklerinin müzede heykeller ve canlandırmalarla tasvir edildiğini vurguluyor.
DÖRT KITADAN ZİYARETÇİ AKINI Sahip olduğu zengin tarihi doku ve tıbbi geçmişle uluslararası bir cazibe merkezi haline gelen müze, her yıl ortalama 40 ila 50 bin kişiyi ağırlıyor. Sadece Manisa ve Türkiye'nin diğer şehirlerinden değil; Amerika kıtasından Afrika’ya, Uzak Doğu’dan İskandinav ülkelerine ve Avrupa’ya kadar dünyanın dört bir yanından gelen turistler, Türk-İslam medeniyetinin sağlık alanındaki eşsiz vizyonunu bu çatı altında yerinde inceleme fırsatı buluyor.