TÜBA Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, İzmir'deki su krizinin "Gri Su" yöntemiyle çözülebileceğini belirtti. Çiğli Arıtma Tesisi'nden çıkan suyun tarıma kazandırılması ve Gördes Barajı'nın onarılması şehri uzun yıllar rahatlatabilir.
İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) tarafından kuraklık gerekçesiyle uygulanan planlı su kesintileri devam ederken, gözler kalıcı çözüm arayışlarına çevrildi. TÜBA Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, İzmir'in su krizinden çıkışı için "Gri Su" (Grey Water) modelini işaret etti.
Mevcut su kaynaklarının hızla tükendiği bir dönemde, elimizdeki suyu "tek kullanımlık" görme lüksümüzün kalmadığını belirten Yaşar, çözümün yanı başımızda, arıtma tesislerinde olduğunu vurguladı.
Günde 500 Bin Metreküp Su Denize Gidiyor
Prof. Dr. Yaşar'ın dikkat çektiği en kritik nokta, Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi'nin potansiyeli. Tesisten her gün ortalama 500 bin metreküp arıtılmış suyun denize döküldüğünü belirten Yaşar, bu suyun boşa harcanmaması gerektiğini savunuyor.
"Gri su" olarak adlandırılan bu arıtılmış suyun, tekrar içme suyu şebekesine verilmesi değil, tarımsal sulamada kullanılması hedefleniyor. Yaşar, "Bu suyun üçte biri dahi arıtılarak Gediz ve Menemen ovalarına gönderilirse tüm tarım alanlarına yeter. Böylece tarım için kullanılan yer altı suları da rezerv olarak kalır" diyerek stratejik bir tasarruf planı sunuyor.
Dünya "Gri Su"yu Nasıl Kullanıyor?
İzmir için önerilen bu model, dünyada yeni değil. Amerika'nın 47 eyaletinde ve Japonya gibi gelişmiş ülkelerde, büyük şehirlerde kullanılan sular ileri biyolojik arıtmadan geçirilerek tarımda veya şehir içi peyzaj sulamasında değerlendiriliyor.
İzmir'de her binaya gri su sistemi kurmanın maliyetli ve zor olabileceğini belirten Yaşar, bunun yerine Çiğli gibi devasa tesislerden çıkan suyun merkezi olarak tarıma yönlendirilmesinin çok daha hızlı ve etkili bir çözüm olacağını ifade ediyor.
Gördes Barajı ve "Yönetim" Sorunu
İzmir'in su sorununun bir diğer ayağı ise Gördes Barajı. Barajda su tutulmasını engelleyen altyapı sorunlarının (su kaçaklarının) yıllardır çözülemediğini hatırlatan Prof. Dr. Yaşar, bu deliğin kapatılması gerektiğini vurguladı.
Yaşar'ın şu tespiti ise tartışmalara yeni bir boyut kazandırdı: "İzmir'de su sorunu değil, su yönetimi sorunu var. Kullanma suyu toplam tüketimin sadece yüzde 5-7'si. Asıl büyük pay, yüzde 75 ile tarımda. Suyu bilimsel yöntemlerle yönetirsek, bulut tohumlamaya veya deniz suyu arıtmaya ihtiyacımız kalmaz."
Özetle; Çiğli'den akan suyun ovalara yönlendirilmesi ve Gördes'teki kaçağın onarılması, İzmir'i susuzluktan kurtaracak "altın anahtar" olarak görülüyor.
Editörün Notu: "Kulağa ilk başta garip gelse de 'atık suyun' tarımda kullanılması, sürdürülebilirliğin temel kurallarından biridir. Biz evde musluğu kısarak tasarruf etmeye çalışırken, günde 500 bin ton suyun denize dökülmesi gerçekten büyük bir tezat. Bilimin gösterdiği yol belli: Suyu bir kez kullanıp atmak yerine, döngüsel bir sistemle tekrar tekrar değerlendirmek zorundayız. Yoksa yağmur duasına çıkmak, delik kovayla su taşımaktan farksız kalacak."
HABER ÖNERİSİ: Geleceğin Teknolojisi İçin Dev İmza: Türkiye ve Özbekistan'dan 'Nadir Toprak' Hamlesi!