1 Temmuz'da başlayacak Depozito İade Sistemi (DOA) için geri sayım başladı. Ambalajlı içecek satan işletmelerin sisteme kaydolması gerekiyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması, 1 Temmuz 2026 itibarıyla tüm yurtta zorunlu hale geliyor. Sıfır Atık Hareketi’nin en önemli ayaklarından biri olan projeyle cam, plastik ve alüminyum içecek ambalajları sistemli bir şekilde geri dönüşüm zincirine dahil edilecek. Çevreyi korumayı merkeze alan bu dev uygulamanın, aynı zamanda ülke ekonomisine her yıl yaklaşık 30 milyar liralık doğrudan katkı sağlaması hedefleniyor.
KAYIT SÜRECİ İÇİN KRİTİK UYARI Yeni düzenleme kapsamında ambalajlı içecek satışı veya servisi yapan market, bakkal, büfe, otel, kafe ve restoran gibi tüm işletmeler iade noktası statüsü kazanacak. Hastane ve havalimanı gibi yoğun alanların da dahil olacağı bu dönüşümün bir parçası olmak isteyen iş yerlerinin, 1 Temmuz tarihinden önce ‘dbys.gov.tr’ adresi üzerinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’ne (DBYS) giriş yaparak kayıt işlemlerini tamamlaması gerekiyor. İşletmeler sistem üzerinden kendilerine yetkili bir operatör seçecek. Kurallara göre, büyük zincir mağazalarda Depozito İade Makinesi (DİM) kurulumu mecburi tutulurken, diğer küçük ölçekli noktalara ücretsiz el terminalleri ve toplama ekipmanları dağıtılacak.
HEDEF 25 MİLYAR AMBALAJIN GERİ KAZANIMI Sistemin sahada yaratacağı etkiye dair değerlendirmelerde bulunan TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, çevre kirliliğiyle mücadelede yeni bir sayfa açtıklarını vurguladı. "At-kurtul" alışkanlığının yerine döngüsel tüketim modelini inşa ettiklerini belirten Öztürk, her yıl yaklaşık 25 milyar ambalajın sokaklardan, ormanlardan ve sahillerden toplanarak yeniden üretime kazandırılacağını ifade etti. Bu hamlenin sadece ekolojik değil, aynı zamanda güçlü bir geri dönüşüm seferberliği olduğuna dikkat çeken Öztürk, iade noktası olacak işletmeleri sürece hızlıca entegre olmaya davet etti.
TÜKETİCİLER İADE BEDELİNİ NASIL ALACAK? Yeni dönemde vatandaşlar, üzerinde 'DOA' logosu bulunan ambalajları satış noktalarındaki görevlilere veya akıllı iade makinelerine teslim ederek depozito ücretlerini anında geri alabilecek. İade tutarları, özel olarak geliştirilen DOA mobil uygulaması üzerinden tüketicilerin dijital cüzdanlarına aktarılacak. Vatandaşlar sistemde biriken bu bakiyeleri ister kendi banka hesaplarına transfer edebilecek, ister bankamatiklerden nakit olarak çekebilecek ya da doğrudan market alışverişlerinde kullanabilecek. Uçtan uca dijital olarak tasarlanan bu izlenebilirlik altyapısının, atık yönetimi konusunda uluslararası arenada Türkiye'yi örnek bir konuma taşıması bekleniyor.