TÜBİTAK destekli projede Antarktika’dan alınan mikroorganizmalar izole edilerek tarımsal biyoteknolojide kullanılıp kullanılamayacakları araştırılacak.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi öğretim üyeleri tarafından yürütülen TÜBİTAK destekli projede, Antarktika’dan alınan mikroorganizma örneklerinin tarımda kullanım potansiyeli araştırılacak.
Proje, OMÜ Ziraat Fakültesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Yılmaz Kaya koordinasyonunda yürütülüyor. Araştırma ekibinde Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Feyza Tufan Dülger ve Prof. Dr. Hasan Murat Aksoy da yer alıyor. Çalışmaya ayrıca Marmara Üniversitesi Fen Fakültesi’nden Prof. Dr. İbrahim İlker Özyiğit ile Universiti Teknologi Malaysia Fen Fakültesi Kimya Bölümü’nden Doç. Dr. Roswanira Abd Wahab ortak araştırmacı olarak katkı sunuyor.
Dr. Öğr. Üyesi Yılmaz Kaya, Antarktika’nın doğal bir laboratuvar niteliğinde olduğunu belirterek, bölgede yüksek toleranslı bitkiler ve mikroorganizmalar bulunduğunu ifade etti. Proje kapsamında alınan mikroorganizma örneklerinin OMÜ bünyesindeki laboratuvarlarda izole edileceğini, ardından moleküler tanımlama çalışmalarının yapılacağını söyledi.
İzole edilen bakterilerin tarımsal biyoteknolojide kullanılıp kullanılamayacağının aşamalı olarak araştırılacağını belirten Kaya, özellikle kimyasal gübrelerin yerine alternatif olup olamayacaklarının değerlendirileceğini kaydetti. Mikroorganizmaların azot ve fosfor fiksasyonu yapıp yapamayacağı, soğuk iklim koşullarına dayanıklılık gösterip göstermediği gibi özelliklerin inceleneceğini ifade etti.
Projede ayrıca izole edilen bakterilerin bitkiler üzerinde patojen etki oluşturup oluşturmadığı da araştırılacak. Bu kapsamda bitki koruma laboratuvarlarında söz konusu mikroorganizmaların doğal düşmanlık ya da zararlı etkiler gösterip göstermediği test edilecek. Tütün bitkisi ve geleneksel olarak yetiştirilen diğer bitkiler üzerinde yan etkilerinin olup olmadığı da incelenecek.
Patojen olmadığı belirlenen mikroorganizmalar için bir sonraki aşamada biyokontrol ajanı olarak kullanılıp kullanılamayacakları değerlendirilecek. Özellikle bazı bitki hastalıklarına karşı antagonistik etki gösterip göstermedikleri laboratuvar ortamında test edilecek.
Genom düzeyinde yapılacak çalışmalar ise uluslararası iş birliği kapsamında yürütülecek. Moleküler karakterizasyon süreçleri OMÜ laboratuvarlarında gerçekleştirilirken, bazı gen analizleri Marmara Üniversitesi ve Malezya’daki üniversitede yapılacak.
Prof. Dr. Hasan Murat Aksoy ise faydalı bakterilerin toprakta bitkilerin doğrudan kullanamadığı besin elementlerini bitkiler için erişilebilir forma dönüştürdüğünü belirtti. Bu bakterilerin hem bitki gelişimini teşvik eden hem de biyolojik mücadelede kullanılabilen özelliklere sahip olabileceğini ifade etti.
Araştırma sonuçlarının, özellikle kimyasal girdilerin azaltılması ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının geliştirilmesi açısından yeni alternatifler sunması hedefleniyor.