Ramazan ayının gelişiyle Antalya'da Alo 190 Fetva Hattı'na çağrılar ikiye katlandı. Vatandaşlar en çok oruç, zekat ve fitre detaylarını merak ediyor.
On bir ayın sultanı Ramazan'ın manevi iklimine girilmesiyle birlikte, vatandaşların dini konulardaki hassasiyetleri ve öğrenme arzuları da en üst seviyeye ulaştı. Halk arasında genel olarak 'Alo Fetva Hattı' ismiyle telaffuz edilen ve Diyanet İşleri Başkanlığı çatısı altında hizmet veren 'Alo 190 Dini Soruları Cevaplandırma' servisinde, ramazan ayının ilk günlerinden itibaren inanılmaz bir çağrı yoğunluğu yaşanmaya başlandı. Antalya İl Müftülüğü bünyesinde dördü erkek olmak üzere toplam beş uzman vaizin titizlikle görev yaptığı bu özel hatta, normal dönemlerde günde ortalama 50 civarında seyreden çağrı sayısının, ramazan ayının gelmesiyle birlikte günlük yaklaşık 100 çağrıya kadar tırmanarak iki katına çıktığı yetkililer tarafından aktarıldı.
GÜNDE 12 SAAT KESİNTİSİZ HİZMET VE MAHREMİYET
Vatandaşların zihinlerindeki dini soru işaretlerini gidermek amacıyla kurulan hattın çalışma prensiplerine dair kapsamlı bilgiler veren Antalya İl Müftüsü Aydın Yığman, sistemin sabah 09.00'da mesaiye başladığını ve akşam 21.00'e kadar kesintisiz bir şekilde hizmet vermeye devam ettiğini belirtti. Bu iletişim ağının son derece çok yönlü ve sistematik çalıştığını ifade eden Müftü Yığman, "Alo Fetva Hattı, insanımızın dini konulardaki problemlerinde çözüm aramak için kurulmuş bir hat. İnsanların sorularına cevap buluyoruz. Miras hukukundan, nikah, çağdaş güncel meseleler, deizm, ateizm gibi her konuda, boşanma gibi konularda halkımızın sorularına cevap aradığımız bir fetva hattı" diyerek yelpazenin ne kadar geniş olduğunu vurguladı. Vatandaşların özel hayatlarına dair de sorular sorduğunu hatırlatan Yığman, bilgilerin korunması noktasında gizlilik ve mahremiyet ilkelerinin kendileri için son derece hayati bir önem taşıdığını, asıl hedeflerinin ise kulaktan dolma bilgi kirliliğini tamamen ortadan kaldırarak halka ehil kaynaklardan en doğru ve güvenilir dini bilgiyi sunmak olduğunu dile getirdi.
ÇÖZÜLEMEYEN SORULAR DİN İŞLERİ YÜKSEK KURULU'NA GİDİYOR
Alo 190 hattının arka plandaki hiyerarşik işleyiş sürecini de tüm şeffaflığıyla anlatan Aydın Yığman, vatandaşların aramalarının ardından başlayan çözüm sürecini detaylandırdı. Çağrı merkezine ulaşan soruların ilk etapta hatta görevli hocalar tarafından anında cevaplandırılmaya çalışıldığını belirten Yığman, şayet hocaların o an cevaplandırmakta zorlandıkları istisnai ve karmaşık bir dini mesele ortaya çıkarsa, konunun doğrudan Ankara'da bulunan üst düzey din işleri uzmanlarına sevk edildiğini aktardı. Bu kademede de net bir karara varılamaması durumunda, sorunun en üst merci olan Din İşleri Yüksek Kurulu'na iletildiğini ve nihai fetvanın buradan çıkarıldığını belirtti. Türkiye genelinde bu zorlu ve önemli alanda yaklaşık 350 hocanın mesai mefhumu gözetmeksizin görev yaptığı bilgisi de kamuoyuyla paylaşıldı.
TÜRKİYE GENELİNDE GÜNLÜK 5 BİN ÇAĞRI
Sadece Antalya özelinde değil, Türkiye genelinde de ramazan ayında fetva hatlarının adeta kilitlendiğini ifade eden Müftü Yığman, ülke çapında ramazan günlerinde günlük ortalama 5 bin civarında dini içerikli sorunun kuruma ulaştığını bildirdi. Özellikle ramazanın ruhuna uygun olarak oruç ibadeti, fitre bedelleri ve zekat hesaplamalarıyla alakalı soruların başı çektiğini belirten Yığman, yaz aylarının da yaklaşmasıyla birlikte "Denize girdiğimizde oruç bozulur mu, bozulmaz mı?" şeklindeki meşhur ve klasikleşmiş soruların da sıklıkla yöneltildiğini ifade etti. Ayrıca vatandaşların Diyanet'e ulaşmak için sadece telefonu kullanmak zorunda olmadıklarını hatırlatan Yığman; e-Devlet kapısı üzerinde yer alan 'Dini Soru Sor' sekmesinden, akıllı telefonlardaki mobil uygulamalardan ve Diyanet TV ekranlarında her cuma akşamı izleyiciyle buluşan özel program aracılığıyla da tüm soruların kolaylıkla iletilebileceğini hatırlattı.
13 YILLIK VAİZ: "HAYATIMDA İLK KEZ BÖYLE BİR SORU GELDİ"
Antalya İl Müftülüğü bünyesindeki fetva hizmetlerinde tam 13 yıldır aralıksız olarak görev yapan deneyimli vaiz Saffet Sevim ise sahada karşılaştıkları o ilginç tabloyu anlattı. Ramazan ayı boyunca hiçbir izin kullanmadan haftanın 7 günü yoğun bir tempoyla çalıştıklarını aktaran Sevim, normalde 40 ile 60 arasında değişen günlük arama sayısının bu mübarek ayda 80 ile 100 bandına oturduğunu doğruladı. Meslek hayatı boyunca binlerce soruya yanıt vermesine rağmen bu yıl ilk kez karşılaştığı son derece şaşırtıcı durumlara da değinen Sevim, "'Ramazan 29 gün olursa Şaban'ın son gününde 1 gün oruç tutarak 30'a tamamlamak gerekir mi' diye soruldu. Hayatımda ilk kez böyle bir soru geldi" diyerek vatandaşın hassasiyetinin ulaştığı boyuta dikkat çekti. Ayrıca ufak bir hatada bile "Belki orucumu bozmuşumdur" diyerek şüpheye düşen ve mutlaka 60 günlük kefaret orucu tutması gerektiğine inanan vesveseli vatandaşların da sıkça aradığını belirtti.
DUDAK NEMLENDİRİCİSİ, OJE VE FİDYE TALEPLERİ
Ramazan ayında vatandaşların günlük yaşam pratiklerine dair sorduğu son derece ince detaylar da fetva hattının mesaisini oluşturuyor. Bu sene ilk defa "Dudaklara nemlendirici sürmek orucu bozar mı?" şeklinde oldukça güncel bir soruyla karşılaştığını anlatan Saffet Sevim; banyo yapmanın, cilde krem sürmenin veya tırnaklara oje sürmenin oruca olan etkilerinin de çokça merak edildiğini belirtti. Sevim, bu tür durumlarda temel dini kuralın altını çizerek, "Esas olan vücuda bir şey girmediği müddetçe orucun bozulmamasıdır" diyerek zihinlerdeki karmaşayı giderdi. Öte yandan, sigara bağımlılığı yüzünden gün boyu zorlanan bazı vatandaşların "Oruç tutmasam fidye versem olur mu?" diyerek alternatif yollar aradığı, kimilerinin ise ramazanda yurt dışı seyahatine çıkacağı için orucunu ramazan gelmeden peşinen tutup tutamayacağını ya da ay içindeyken kaza edip edemeyeceğini sorduğu aktarıldı.
AİLE TARTIŞMALARI BİLE FETVA HATTINDA ÇÖZÜLÜYOR
Ramazan ayının o yoğun manevi gündemi dışında, yılın geri kalanında hattın mesaisini meşgul eden asıl başlıklar da oldukça dikkat çekici. Ramazan haricindeki zamanlarda en çok resmi nikah kıyılmadan sadece dini merasimle yapılan evliliklerin geçerliliği konusunda sorular geldiğini ifade eden Sevim, vatandaşlara kesin bir dille uyarıda bulundu. Sevim, "Nasıl ki ev ve araba alımında resmi kayıt şartsa, evlilikte de mutlaka resmi nikah olmalı" diyerek işin hukuki boyutunun dini açıdan da şart olduğunu vurguladı. Bunun dışında; zekatın yakın akrabaya verilip verilemeyeceği, torunlara zekat düşüp düşmeyeceği, maaş alınan bankaların verdiği promosyon gelirlerinin helal olup olmadığı, tartışma anındaki boşanma beyanlarının geçerliliği ve bankadan elde edilen faiz gelirinin hayır işlerinde kullanılıp kullanılamayacağı gibi son derece karmaşık fıkhı konuların da hattın sürekli gündeminde olduğu belirtildi. Hatta Saffet Sevim, ev içindeki dini bir mevzu hakkında anlaşmazlığa düşen bazı vatandaşların, o aile ortamındaki hararetli tartışmayı anında bitirmek için anında telefonu ellerine alıp fetva hattını arayarak konuyu netleştirmek istediklerini tebessümle ifade etti.
Editör Notu
Orucum bozuldu mu, bozulmadı mı? Havalar ısındıkça dudaklarımız kuruyor, bir nemlendirici sürsek günahı boynumuza mı olur? Eminim bu tatlı telaşları ve o masum şüpheleri Ramazan ayında hepimiz kendi içimizde yaşıyoruzdur. Aslında fetva hattındaki hocalarımızın anlattığı bu ilginç sorular, halkımızın ibadetini ne kadar kusursuz, ne kadar temiz bir niyetle yapmak istediğinin en güzel göstergesi. Bir tarafta "Ramazan 29 gün sürerse eksiği Şaban ayından tamamlayayım" diye çırpınan o tertemiz yürekler, diğer tarafta sigara tiryakiliğinden oruç tutamayıp "Acaba fidyesini versem kurtarır mıyım?" diye çıkış yolu arayanlar... Evde eşiyle dini bir konuda tatlı tatlı inatlaşıp "Dur ben şu Alo 190'ı arayıp hocaya sorayım da gör sen!" diyen yurdum insanının o sıcacık halleri insanın yüzünde kocaman bir tebessüm bırakıyor. İyi ki bu manevi hassasiyetimiz ve o saf heyecanımız hiç kaybolmuyor!
Sizin aklınıza takılıp da fetva hattını aramaya çekindiğiniz veya çevrenizdeki büyüklere sorup en çok tartıştığınız o meşhur Ramazan soruları neler? Dudak kremi ya da denize girmek dışında sizin ailenizin o meşhur oruç tartışması nedir? Yorumlarda o güzel, samimi anılarımızı dertleşerek paylaşalım.