Afyonkarahisar’ın Sandıklı ilçesinde geçmişte 50’yi bulan leblebici sayısı 7’ye kadar düştü, ustalar mesleği çocuklarıyla yaşatmaya çalışıyor.
Afyonkarahisar’ın Sandıklı ilçesinde yüzlerce yıllık geçmişe sahip leblebicilik mesleği yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. 1870’li yıllara kadar uzanan bu köklü gelenek, bugün çırak bulunamaması nedeniyle giderek zayıflıyor.
Geçmişte ilçede yaklaşık 50 leblebici bulunurken, günümüzde bu sayı yalnızca 7’ye kadar düştü. Mesleğin zorluğu ve gençlerin farklı alanlara yönelmesi, bu azalmanın en önemli nedenleri arasında gösteriliyor.
“50’den 7’ye Kaldık”
27 yıllık usta İsmail Şentürk, leblebiciliğin bir zamanlar Sandıklı’nın ana geçim kaynağı olduğunu belirterek, bugün mesleğin ayakta kalma mücadelesi verdiğini ifade etti.
Şentürk, çırak bulamadıklarını belirterek, mesleği kendi çocuklarına öğretmeye çalıştıklarını söyledi. Ancak bu yöntemin yeterli olmadığını ve yeni neslin mesleğe ilgi göstermediğini vurguladı.
45 Günlük Zorlu Üretim Süreci
Leblebi üretiminin sanıldığı kadar kolay olmadığını belirten ustalar, nohutun yaklaşık 45 günlük bir işlemden geçtiğini ifade ediyor. Nohut, defalarca ateşe girip çıkarıldıktan sonra kabuğu soyuluyor ve çifte kavrularak son halini alıyor.
Bu zahmetli süreç, mesleğin neden gençler tarafından tercih edilmediğini de ortaya koyuyor.
Gençler Mesleğe Mesafeli
15 yaşındaki Zafer Şentürk ise babasından öğrendiği mesleği sürdürmek istediğini belirterek, bu alanda çalışmaktan memnun olduğunu ifade etti. Ancak bu örnekler oldukça sınırlı kalıyor.
Günümüzde birçok genç eğitim hayatına yönelirken, geleneksel meslekler ise giderek ustasız kalıyor.
Türkiye’nin Dört Bir Yanına Gönderiliyor
Sandıklı’da üretilen leblebiler sadece yerel pazarda değil; İstanbul, Ankara, İzmir ve Antalya gibi büyük şehirlere de gönderiliyor. Bu durum, mesleğin ekonomik değerini koruduğunu ancak insan kaynağı açısından ciddi bir kriz yaşadığını gösteriyor.
Efsanelerle Yaşayan Bir Gelenek
Rivayete göre Sandıklı’da yaşayan Şeyh Nurettin ve Şeyh Hamza’nın gözyaşlarının nohuda düşmesiyle leblebinin ortaya çıktığına inanılıyor. Bu anlatı, mesleğin yalnızca ekonomik değil, kültürel bir miras olduğunu da ortaya koyuyor.
Sandıklı’da leblebicilik, ustaların çabasıyla ayakta kalmaya çalışsa da çırak yetişmemesi durumunda bu asırlık geleneğin tamamen yok olabileceği endişesi giderek büyüyor.