Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi’nin girişimiyle çiftçilere dağıtılan 12 bin yıllık Iza (siyez) buğdayının Mengen’de ekimine başlandı.
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi (BAİBÜ) öncülüğünde yürütülen çalışma kapsamında, 12 bin yıllık geçmişe sahip Iza (siyez) buğdayı, Bolu’nun Mengen ilçesinde yeniden toprakla buluştu. Ata tohumlarının korunması ve üretime kazandırılması amacıyla üniversite bünyesinde kurulan Tohum Ambarı sayesinde, tarihi değeri yüksek bu buğday türü çiftçilere ücretsiz olarak dağıtılarak ekimine başlandı.
Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan açıklamaya göre, BAİBÜ Mengen Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Berker Çiftçi tarafından hayata geçirilen Tohum Ambarı projesi, ata ve yerel tohumların sürdürülebilir biçimde korunmasını ve sahada yeniden üretime kazandırılmasını hedefliyor. Enerji tüketimini en aza indirmek amacıyla toprak altına özel mimariyle inşa edilen yaklaşık 35 metrekarelik alanda faaliyet gösteren ambar, yıl boyunca sabit ısı ve nem koşullarında tohum muhafazası sağlıyor.
Tohum Ambarı’nda bugün itibarıyla 610 çeşit ata ve yerel tohum korunurken, en kıymetli türler arasında yer alan Iza (siyez) buğdayı, bu çalışmaların somut çıktılarından biri olarak öne çıkıyor. Mengen’de çiftçilere dağıtılan siyez buğdayı, hem geleneksel tarım bilgisinin yaşatılmasına hem de yerel üretimin güçlendirilmesine katkı sağlıyor.
500 ÜRETİCİYE ÜCRETSİZ TOHUM
Projeye ilişkin açıklamalarda bulunan Berker Çiftçi, bugüne kadar yaklaşık 500 üreticiye ücretsiz tohum dağıtımı yapıldığını belirterek, ata tohumlarının sadece depolarda değil, sahada çoğaltılmasının esas alındığını ifade etti. Çiftçi, Tohum Ambarı’nın güçlü bir toplumsal hafızaya dayandığını vurgulayarak, her yıl 18 Mart Çanakkale Zaferi Haftası’nda da üreticilere ücretsiz tohum dağıtımı yapıldığını aktardı.
Üniversite-çiftçi iş birliğinin projede temel unsur olduğuna dikkat çeken Çiftçi, yürütülen çalışmanın yalnızca korumaya değil; üretim, eğitim ve uygulamaya dayalı bir tarım ekosistemi oluşturmaya odaklandığını söyledi.
Babahızır köyünde çiftçilik yapan Şeref Kabasakal ise, 4 yıl önce Seben ilçesinden temin edilen Iza buğdayının bugün Mengen’de geniş alanlarda ekildiğini belirtti. Kabasakal, üretimin her yıl artarak devam ettiğini ve siyez buğdayının bölge çiftçisi için önemli bir alternatif ürün haline geldiğini dile getirdi.
Editör Notu
Iza (siyez) buğdayının yeniden ekilmesi, yalnızca bir tarımsal faaliyet değil; kültürel mirasın korunması ve sürdürülebilir tarım anlayışının sahaya yansıması açısından da dikkat çekici. Üniversite öncülüğünde yürütülen bu modelin, ata tohumlarının geleceğe taşınmasında örnek oluşturması bekleniyor.
Haber Önerisi: Bir Göründü Bir Kayboldu: Şanslı Vatandaşlar O Anları Kaydetti