Zirai don nedeniyle üretimi yüzde 59 azalarak 83 bin tona gerileyen ayvanın kilosu, Bursa'daki marketlerde 300 liraya kadar tırmandı.
Zirai don nedeniyle üretimi yüzde 59 azalarak 83 bin tona gerileyen ayvanın kilosu, Bursa'daki marketlerde 300 liraya kadar tırmandı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan geçen yıla ilişkin bitkisel üretim ikinci tahmin verileri, tezgahlardaki yangının asıl sebebini gözler önüne serdi. Verilere göre, 2024 yılında 203 bin ton seviyesinde gerçekleşen ayva üretimi, 2025 yılında yaşanan şiddetli zirai don felaketinin yıkıcı etkisiyle tam yüzde 59 oranında çakıldı. Bir başka ifadeyle 119 bin 500 tonluk devasa bir azalışla toplam üretimin 83 bin tona kadar gerilemesi, pazarlarda ve marketlerde ayva fiyatlarının eşi benzeri görülmemiş bir hızla tırmanmasına yol açtı.
BURSA MARKETLERİNDE FİYATLAR 300 LİRAYA DAYANDI
Üretimdeki bu dramatik düşüşün tüketiciye yansıyan faturası ise en net haliyle Bursa'da ortaya çıktı. Kentteki bir zincir markette ayvanın kilogram fiyatı 298,80 lira gibi astronomik bir rakamdan satışa sunulurken, bir başka markette bu rakamın 258,99 lira olduğu görüldü. Şehirdeki diğer satış noktalarında ve marketlerde ise ayvanın kilosu 150 ila 200 lira bandında alıcı bulmaya çalışıyor. Yaşanan bu rekor artışlar, kış aylarının o en erişilebilir ve mütevazı meyvesini bir anda lüks tüketim ürünleri arasına soktu.
OSMANELİ'DE REKOLTE ŞOKU VE İHRACAT KAYBI
Türkiye'nin ayva üretiminde merkez konumunda bulunan ve bölge ekonomisinin en önemli kalemlerinden birini oluşturan Bilecik'in Osmaneli ilçesi de zirai don felaketinden nasibini en ağır şekilde aldı. Günlük taze tüketimin yanı sıra gıda sanayisinde lokum, pekmez ve reçel gibi katma değerli ürünlerin ana ham maddesi olarak kullanılan meşhur Osmaneli ayvası, bu sezon yaşanan acımasız iklim şartları nedeniyle hem üreticisini hem de alıcısını derin bir üzüntüye boğdu. Geçtiğimiz yıl Avrupa pazarına açılarak Almanya, İngiltere, Hollanda ve Belçika gibi dev ekonomilere ihraç edilen bu değerli ürünün ihracatı, rekolte düşüklüğü nedeniyle bu yıl yok denecek kadar az seviyelere geriledi. Durumun vehameti öyle bir noktaya ulaştı ki, meyvenin anavatanı ve merkez üssü konumundaki Osmaneli'de bile ayvanın kilosu tarlada ve yerel tezgahlarda 150 ila 250 lira arasından satılarak tüketimde tamamen "lüks" sınıfına terfi etti.
EDİTÖRÜN NOTU: İklim krizinin soframıza kestiği faturayı artık manav tezgahlarında ve market raflarında en acı şekilde ödüyoruz. Eskiden dilimize pelesenk olan "ayvayı yemek" deyimi sadece mecazi bir kötü durum ifadesiyken, bugün kilosu 300 liraya dayanan bu meyveyi kelimenin tam anlamıyla fiziksel olarak yemek bile ciddi bir alım gücü gerektiriyor. Zirai don gibi doğa olaylarının 119 bin tonluk devasa bir rekolteyi tek sezonda silip süpürmesi, tarımda iklim risklerine karşı hala ne kadar savunmasız olduğumuzu gösteriyor. Osmaneli gibi bir üretim üssünde, meyvenin dalında dahi fiyatların 250 liraya çıkması, tarımsal planlamadaki kırılganlığımızın en net özetidir.