Bursa’da pazarlarda tanesi 80 liraya satılan karalahanayı tüccar üreticiden 5 liradan almak istedi. Niğde’de ürün tarlada çürümeye terk edildi.
Bursa’daki semt pazarlarında tanesi 70 ila 80 lira arasında satılan karalahana, üretici ile tüketici arasındaki uçurumun en çarpıcı örneklerinden biri haline geldi. Pazarda “lüks sebze” konumuna yükselen karalahana, tarlada ise maliyetini dahi karşılamadığı için toplanmadan bırakılıyor.
Bursa’nın Nilüfer ilçesinde kurulan semt pazarlarında karalahananın iriliğine göre 70-80 liradan alıcı bulduğu görülürken, bu yüksek fiyatın seracılık kaynaklı olmadığı dikkat çekiyor. Ürün, Antalya ve çevresinde yaşanan sel felaketlerinden etkilenmeyen açık tarım ürünleri arasında yer almasına rağmen fiyatı rekor seviyelere ulaştı.
Ancak zincirin diğer ucunda bambaşka bir tablo var. Niğde’nin Bor ilçesine bağlı Sinandı bölgesinde üretim yapan çiftçiler, karalahanayı tüccara satamadıkları için ürünlerini tarlada bırakmak zorunda kaldı. Üreticilerin aktardığına göre, tüccarlar karalahananın tanesi için sadece 5 lira teklif etti.
16 Katlık Fark Dikkat Çekiyor
Tarlada 5 liraya alınmak istenen karalahananın pazarda 80 liraya satılması, ürün fiyatının sofraya ulaşana kadar 16 kat artması anlamına geliyor. Bu durum bir yanda tüketicinin ürüne erişememesine, diğer yanda üreticinin emeğinin karşılığını alamamasına yol açıyor.
Niğde Bor ilçesinde 25 dönüm alanda karalahana üretimi yapan Hasan Aydın, yaşadığı mağduriyeti şu sözlerle anlattı: “Tanesi 5 lira dediler. Toplaması, işçiliği, nakliyesi var. Bu şartlarda kesmemizin bir anlamı yok. Masrafını bile kurtarmıyor. Mecbur tarlada bıraktık.”
Ürün Tarlada, Borç Masada
Aydın, üretim için banka kredisi kullandığını belirterek, ürünün tarlada kalmasının kendisini ekonomik çıkmaza sürüklediğini ifade etti. “Binlerce liralık emek çöpe gitti. Tarladan bir liralık bile satış yapamadık. Krediyi nasıl ödeyeceğimizi kara kara düşünüyoruz” diyen Aydın, birçok üreticinin benzer durumda olduğunu vurguladı.
Uzmanlara göre bu tablo, tarımda aracılık sisteminin ve denetimsiz fiyat zincirinin yol açtığı yapısal bir sorun olarak öne çıkıyor. Üretici zarar ederken, tüketici yüksek fiyatla karşı karşıya kalıyor; kazanan ise çoğu zaman aradaki aracılar oluyor.
Tarlada Çürüme, Sofrada Yokluk
Bir tarafta maliyeti karşılamadığı için tarlada çürüyen ürünler, diğer tarafta fiyatı nedeniyle alınamayan sebzeler… Karalahana örneği, tarım politikalarında üretici–tüketici dengesinin yeniden ele alınması gerektiğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Editör Notu
Bu haber yalnızca bir sebzenin hikâyesi değil; tarımda yıllardır konuşulan ama çözülemeyen yapısal sorunun aynasıdır. Üreticinin emeği tarlada çürürken, tüketicinin pazarda ürüne bakmakla yetinmesi sürdürülebilir bir sistem değildir. Karalahanadaki 16 katlık fark, fiyat denetimi ve üretici korumasının ne kadar hayati olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
Haber Önerisi: Bereket Taşkına Döndü: Gembos Ovası Göle Dönüştü