Orta Doğu’da hava sahalarının kapatılması küresel lojistik zincirinde yeni bir belirsizlik yarattı. Uzmanlar, navlun fiyatlarında artış ve kapasite daralması riskine dikkat çekiyor.
Orta Doğu’da art arda alınan hava sahası kapatma ve operasyonel kısıtlama kararları, küresel lojistik ve taşımacılık sektöründe yeni bir belirsizlik dalgası oluşturdu. Bölgedeki gelişmeler doğrultusunda birçok ülkenin sivil uçuşlara yönelik sınırlamalar getirmesi, özellikle hava kargo ve uluslararası ticaret açısından önemli etkiler doğurabilecek bir sürecin kapısını araladı.
Uzmanlara göre alternatif uçuş rotalarının devreye alınması transit sürelerini uzatırken, navlun ve yakıt ek ücretlerinde artış riskini de beraberinde getiriyor. Bu durum özellikle zaman açısından kritik ve yüksek değerli yüklerin taşınmasında yeni planlamaları zorunlu hale getiriyor.
Hürmüz Boğazı küresel ticaretin kritik noktası
Asset Air Cargo Operasyon Müdürü Ezgi Kaptan, yaşanan gelişmelerin küresel ticaret açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Kaptan, Hürmüz Boğazı’nın dünya ticaretindeki stratejik rolüne dikkat çekerek olası bir kapanmanın ciddi etkiler yaratabileceğini söyledi.
Kaptan, “Hürmüz Boğazı küresel deniz ticaretinin kilit noktalarından biridir. Muhtemel bir kapanma, deniz taşımacılığında ciddi aksamalara yol açabilir. Bu durumda zaman açısından kritik ve yüksek değerli yükler hızla hava taşımacılığına yönelir. Böyle bir senaryoda hava kargo talebinde artış kaçınılmaz olur” dedi.
Navlun ve yakıt maliyetleri artabilir
Uzmanlar, bölgede yaşanan jeopolitik gelişmelerin enerji piyasalarını da etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Petrol fiyatlarında yaşanabilecek olası artışın jet yakıtı maliyetlerini yükseltebileceği, bunun da hava taşımacılığı maliyetlerine doğrudan yansıyabileceği belirtiliyor.
Ayrıca deniz taşımacılığından hava kargoya doğru yaşanabilecek yük kaymasının spot navlun fiyatlarında ciddi yükselişlere yol açabileceği ifade ediliyor. Sektör temsilcileri, bu süreçte kapasite daralmasının gündeme gelebileceğini ve charter uçuşlara olan talebin de artabileceğini öngörüyor.
Krizler yeni fırsatlar da doğurabiliyor
Lojistik sektörü temsilcilerine göre kriz dönemleri kısa vadede maliyet baskısı oluştururken, doğru kapasite planlaması yapan şirketler için yeni fırsatlar da ortaya çıkarabiliyor.
Özellikle hızlı karar alabilen ve operasyonlarını esnek şekilde yönetebilen firmaların bu tür dönemlerde avantaj sağlayabileceği ifade ediliyor. Hava kargo sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin kriz dönemlerinde artan talebi karşılayabilmek için operasyonel planlamalarını hızla güncellemesi gerektiği vurgulanıyor.
Hava sahası kısıtlamaları sürüyor
Bölgedeki mevcut tabloya göre İran, Irak, İsrail ve Katar hava sahalarını sivil uçuşlara tamamen kapatmış durumda. Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Kuveyt, Bahreyn, Ürdün ve Lübnan’da ise uçuşların kısmen kısıtlı şekilde sürdüğü bildiriliyor.
Uzmanlar, Orta Doğu’daki hava sahası ve operasyonel durumun hızla değişebileceğini belirterek lojistik planlamaların anlık gelişmeler doğrultusunda sürekli güncellenmesinin kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.