
Pazar tezgahlarındaki etiketler ile vatandaşın cüzdanı arasındaki o zorlu denge, tarladaki üretim maliyetlerinde başlıyor. Çiftçinin toprağa ektiği tohumdan hasat anına kadar üstlendiği mali yük, soframıza ulaşan gıdanın nihai değerini belirliyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) paylaştığı şubat ayı Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE), gıda enflasyonunun mutfaklara yansıyan arka planını net bir şekilde ortaya koydu. Aylık bazda yatay bir seyir izleniyor gibi görünse de, özellikle bazı meyve gruplarındaki üç haneli yıllık artışlar, sağlıklı beslenmenin faturasının nasıl ağırlaştığını gözler önüne seriyor.
TÜİK'in şubat ayı raporundan öne çıkan kritik rakamlar şu şekilde:
Tarımsal üretici fiyatları şubat ayında bir önceki aya göre yalnızca yüzde 0,21 oranında arttı.
Yıllık bazda değerlendirildiğinde ise tarım enflasyonundaki artış yüzde 40,10 seviyesine ulaştı.
On iki aylık ortalamalara bakıldığında üretici maliyetlerinde yüzde 38,97'lik bir yükseliş tablosu hakim.
Geçen yılın aralık ayına kıyasla fiyatlarda yüzde 8,69'luk bir yukarı yönlü hareket kaydedildi.
SEKTÖREL BAZDA BALIKÇI GÜLDÜRDÜ, ORMANCI ÜZDÜ
Tarımsal üretimin alt dallarına inildiğinde tablonun rengi ürün grubuna göre ciddi farklılıklar içeriyor. Bir önceki aya kıyasla tarım ve avcılık ürünlerinde yüzde 0,03 gibi çok cılız bir kıpırdanma varken, ormancılık hizmetlerinde bu oran yüzde 6,54'e fırladı. Üretici kanadında düşüş kaydedilen nadir alanlardan biri ise yüzde 0,42'lik gerilemeyle balıkçılık ve su ürünleri sektörü oldu.
Ana grupların aylık performansında ise tek yıllık bitkisel ürünler yüzde 4,26, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünler yüzde 4,24 oranında artış gösterdi. Buna karşılık çok yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 5,83'lük bir azalış tabloya yansıdı.
MEYVE ETİKETLERİNDE DİKKAT ÇEKEN YÜKSELİŞ
Asıl çarpıcı veri ise alt grupların detaylarında, doğrudan meyve tezgahlarında saklı. Yıllık bazda en yüksek fiyat sıçraması tam yüzde 110,06'lık artışla yumuşak ve sert çekirdekli meyvelerde görüldü. Aylık değişimin şampiyonu ise yüzde 24,52'lik rekor yükselişle turunçgiller oldu. Bu veriler, tarladan sofraya uzanan zincirde maliyet baskısının özellikle vitamin deposu meyveler üzerinde yoğunlaştığını ve dar gelirli tüketicinin pazar sepetini doğrudan etkilediğini doğruluyor.