Adana Kozan'da kadınlar, dalında 20 lira olan limon ve turunçların kabuklarını kurutup 65 liradan kozmetik sektörüne satarak gelir sağlıyor.
Adana Kozan'da kadınlar, dalında 20 lira olan limon ve turunçların kabuklarını kurutup 65 liradan kozmetik sektörüne satarak gelir sağlıyor.
Adana'nın Kozan ilçesine bağlı Turunçlu Mahallesi'nde, tarımsal üretimin katma değere dönüştüğü muazzam bir mikro ekonomi hikayesi yazılıyor. Dalında kilosu 20 TL'ye kadar düşen ve ağaçta kalan veya yere dökülen limon ile turunçlar, yöre kadınlarının o maharetli ellerinde adeta altın buluyor. Her yıl bahar aylarında geleneksel imece usulüyle bir araya gelen kadınlar, topladıkları bu narenciyelerin kabuklarını özenle soyup kurutarak çöpe gitmekten kurtarıyor ve kilosu 60-65 TL bandından satarak ciddi bir ev ekonomisi yaratıyor.
İMECE USULÜ MESAİ VE HARÇLIK ÇIKARAN GENÇLER
Köy meydanlarında ve ev avlularında kurulan bu doğal atölyelerde nesiller bir arada ter döküyor. Bu zahmetli ama bereketli mesainin 70 yaşındaki emektarlarından Suzan Yıldırım, boş durmayı sevmediğini ve komşularına yardıma geldiğini belirterek, oturdukları yerden soydukları bu kabukların kendileri için hem bir uğraş hem de bir dayanışma vesilesi olduğunu ifade ediyor. İmecenin en genç üyelerinden olan ve okul tatilini ailesine yardım ederek geçiren Nimet Su Yiğenoğlu ise bahçelerden toplayıp soydukları bu kabukların 60-65 TL'ye alıcı bulduğunu, bu sayede kendi okul harçlığını alın teriyle çıkardığını gururla anlatıyor.
ZAHMETLİ ÜRETİM: KABUKLAR KOZMETİĞE, EKŞİSİ SOFRAYA
Bölgedeki üretimin sadece kabukla sınırlı kalmadığını ve meyvenin her zerresinin değerlendirildiğini belirten Ahmet Yiğenoğlu, bu yıl rekoltenin geçen seneye kıyasla daha düşük olduğunu ifade ediyor. Kurutulan kabukların doğrudan kozmetik sektörüne hammadde olarak satıldığını vurgulayan Yiğenoğlu, turunçların iç kısmının ise tek tek elle sıkılarak o meşhur turunç ekşisine dönüştürüldüğünü anlatıyor. Son derece zahmetli bir el işçiliği gerektiren bu doğal ekşinin kilosunun 500 TL gibi ciddi bir rakamdan alıcı bulması, yöre halkı için paha biçilemez bir ek gelir kapısı oluşturuyor.
EDİTÖRÜN NOTU: Tarımda "katma değer" dediğimiz o sihirli kelimenin Anadolu'daki en somut karşılığı Kozan'daki bu avlularda yatıyor. Çiftçinin dalında 20 liraya satarken isyan ettiği limonu, sadece kabuğunu soyup güneşte kurutarak 65 liraya kozmetik firmalarına satmak, üstüne suyunu sıkıp 500 liraya şifa niyetine pazarlamak muazzam bir kırsal zekadır. 70 yaşındaki Suzan Teyze'nin tecrübesiyle, okul harçlığını çıkaran Nimet Su'nun dinamizmini aynı bıçağın ucunda buluşturan bu "imece" kültürü, aslında israfı önlemenin ve tarladaki ürünü fabrikasyon bir değere dönüştürmenin en güzel dersini veriyor.