BTÜ bilim insanları, insan beynini taklit eden "nöromorfik hesaplama" ile endüstriyel arızaları gerçekleşmeden tespit eden, %80 daha az enerji tüketen sistem geliştiriyor.
Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), savunma sanayinden otomotive kadar geniş bir yelpazede üretim süreçlerini kökten değiştirecek "SPIKE-EDGE" projesine imza attı. İnsan beyninin çalışma prensibinden ilham alan "iğnecikli sinir ağları" teknolojisini kullanan bilim insanları, makinelerdeki arızaları henüz gerçekleşmeden tespit ederek üretim kayıplarının önüne geçmeyi hedefliyor. Düşük enerji tüketimi ve ışık hızında karar verme yeteneğiyle öne çıkan bu teknoloji, Türkiye'nin sanayideki dijital dönüşümüne öncülük edecek.
İNSAN BEYNİ GİBİ ÇALIŞAN BİLGİSAYAR SİSTEMİ
Proje kapsamında geliştirilen sistem, geleneksel yapay zekâ yazılımlarının aksine çok daha az enerjiyle çok daha hızlı sonuç veriyor. Araştırma Görevlisi Talha Koruk’un yürütücülüğündeki ekip; titreşim, sıcaklık ve akım verilerini analiz ederek arızaları öngörecek. Koruk, "Türkiye’de plansız duruşlar maliyetlerin %15-25’ini oluşturuyor. Biz, geleneksel sistemlere göre %70-80 daha az enerji tüketen ve 1 milisaniyenin altında karar verebilen bir anomali tespit sistemi geliştiriyoruz" dedi.
YEŞİL DÖNÜŞÜM VE 5 WATT ENERJİ HEDEFİ
Projenin en dikkat çekici özelliği ise sürdürülebilirlik odaklı olması. Geleneksel GPU tabanlı sistemler 60 watt enerji tüketirken, BTÜ’nün geliştirdiği sistem makine başına sadece 5 watt güç tüketecek. Bu düşük karbon ayak izi, sanayide yeşil dönüşüm hedefleriyle tam uyum sağlıyor. Sistem, bulut bağlantısına ihtiyaç duymadan "yerinde" (edge AI) çalışarak verileri saniyeler içinde işleyebilecek.
REKTÖR ÇAĞLAR: "ENDÜSTRİ 5.0 VİZYONU İÇİN KRİTİK"
BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, projenin Türkiye’nin sanayideki rekabet gücünü artıracağını belirterek, "Bu çalışma, üretim süreçlerini daha güvenli ve verimli hale getirecek somut bir teknolojik çözümdür. Enerji verimliliği yüksek ve akıllı sistemler geliştirmek, Endüstri 5.0 vizyonumuz için büyük önem taşıyor" ifadelerini kullandı.
Editör Notu
BTÜ’nün bu hamlesi, yapay zekânın sadece "sohbet robotu" olmadığını, ağır sanayinin çarklarını koruyan bir zırh olduğunu gösteriyor. Bir fabrikada sadece bir motorun bozulması milyonlarca liralık zarara yol açarken, "iğnecikli sinir ağları" ile bu arızayı saniyeler öncesinden bilmek oyunun kurallarını değiştirir. Üstelik 5 watt gibi sembolik bir enerjiyle bunu başarmak, Türkiye'nin teknoloji ihraç eden bir güç olma yolundaki kararlılığının bir kanıtıdır.
Geliştirilen bu yapay zekâ teknolojisinin Türkiye'deki hangi sanayi kollarında daha hızlı yaygınlaşacağını düşünüyorsunuz? Enerji tasarrufu sağlayan akıllı fabrikalar hakkındaki görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.