Lise öğrencileri, son 50 yılın pop şarkılarını yazılımla analiz ederek müzikteki hızlı tüketimin dilbilimsel nedenlerini ortaya çıkardı.
Karabük Alparslan Gazi Anadolu Lisesi öğrencileri, Türkçe pop müziğinin yarım asırlık evrimini veri analiziyle mercek altına aldı. Öğretmen Nur Kabave Kutlu danışmanlığında yürütülen proje, geçmiş yıllara ait eserlerin kalıcılığı ile günümüz şarkılarının hızla unutulması arasındaki bağlantıyı dilbilimsel bir temele oturttu. 1975 yılından günümüze kadar popüler olan şarkı sözlerindeki zaman kiplerinin incelendiği araştırma, İstanbul Aydın Üniversitesi'nin ev sahipliği yapacağı 8. Ulusal Çocuk Araştırmaları Kongresi'nde sözlü bildiri olarak bilim dünyasıyla paylaşılacak.
YAZILIMLA 12 BİN FİİL İNCELENDİ Projenin teknik altyapısını kuran öğrenci Emir Demirer, manuel olarak yıllar sürebilecek bir veri taramasını Python programlama dili kullanarak kısa sürede tamamladı. Geliştirilen özel kodlar sayesinde şarkı metinlerinde yer alan tam 12 bin 397 fiil tek tek ayrıştırılarak zaman kiplerine göre sınıflandırıldı. Araştırma ekibinde yer alan Esmanur Ergin, müziğin toplumu hem yansıttığını hem de şekillendirdiğini belirterek, bugüne kadar eksik kalan dilbilimsel boyutu kanıtlamak istediklerini ifade etti. Şarkıların derlenme sürecini yürüten Defne Dursun ise kalıcılık farkının doğrudan kullanılan dil yapısında gizli olduğunu saptadıklarını dile getirdi.
ANLIK TÜKETİM DİLE DE YANSIDI Elde edilen bulguları değerlendiren danışman öğretmen Nur Kabave Kutlu, son 50 yıllık süreçte toplumdaki yapısal dönüşümün şarkı sözlerine doğrudan etki ettiğini vurguladı. İki ayrı döneme ayrılarak incelenen veriler, 1975 ile 2000 yılları arasındaki eserlerde evrensel anlatımı destekleyen "geniş zaman" ekinin hakim olduğunu gösterdi. Ancak dijitalleşmenin hız kazandığı ve sosyal medyanın hayatımıza girdiği ikinci dönemde, anı yaşamayı vurgulayan "şimdiki zaman" kipinin kullanımının iki kattan fazla arttığı tespit edildi. Eski yıllara ait şarkıların orijinal metinlerini bulmakta zorlandıklarını belirten Kutlu, araştırmanın Türk toplumundaki kolektif yapıdan bireyselliğe geçişi veri bilimiyle net bir şekilde kanıtladığını ifade etti.