Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, okullarda artan şiddetin arkasındaki nedenleri ve çözüm yollarını açıkladı.
Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, okullarda artan şiddet olaylarına ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de okul şiddetinin arttığını belirten Tarhan, özellikle siber zorbalığın ciddi bir tehdit haline geldiğini vurguladı.
Ergenlik: Riskli Bir Dönem
Tarhan’a göre ergenlik dönemi, beyin gelişimi açısından en kritik evrelerden biri. Bu süreçte dürtü kontrolü ve karar verme mekanizmasının henüz tam gelişmemesi, gençleri riskli davranışlara daha açık hale getiriyor.
Bu nedenle ergenlerin zaman zaman rasyonel olmayan davranışlar sergilemesinin bu dönemin doğasında olduğu ifade ediliyor.
Şiddetin Temelinde “Adalet Algısı” Var
Prof. Dr. Tarhan, şiddetin en önemli nedenlerinden birinin çocukta oluşan “adaletsizlik algısı” olduğuna dikkat çekti.
Evde adaletsizlik hissi
Okulda haksızlığa uğrama düşüncesi
Güvensiz ortam
bu duygunun şiddeti tetiklediğini belirten Tarhan, çocuk kendini güvende hissetmediğinde şiddeti meşrulaştırabildiğini söyledi.
Ev ve Okul Birlikte Etkiliyor
Uzmanlara göre risk en çok, çocuğun hem evde hem okulda kendini haksızlığa uğramış hissettiği durumlarda artıyor.
Eğer iki alanda da güven duygusu zedelenirse, depresyon ve şiddet eğilimi ciddi şekilde yükseliyor.
Siber Zorbalık Tehlikesi Büyüyor
Tarhan, dijital dünyada artan siber zorbalığın şiddeti normalleştirdiğini belirtti.
Anonimlik hissinin, çocuklarda “cezasızlık algısı” oluşturduğunu ifade eden Tarhan, bu durumun şiddet davranış eşiğini düşürdüğünü söyledi.
Madde Kullanımı Riski Katlıyor
Alkol ve madde kullanımının beynin “fren mekanizmasını” devre dışı bıraktığını belirten Tarhan, bu durumun kontrolsüz davranışlara yol açtığını vurguladı.
Özellikle ergenlik döneminde madde kullanımı ile şiddet eğiliminin birlikte görülme riskinin arttığı ifade edildi.
Aile Tutumları Belirleyici
Tarhan, üç ebeveynlik modelinin şiddeti tetikleyebileceğini söyledi:
Aşırı baskıcı aileler
İhmalkâr ve sınır koymayan aileler
Aşırı koruyucu “helikopter” ebeveynlik
Bu yaklaşımların çocukta öfke ve kontrol sorunlarına yol açabileceği belirtildi.
Çözüm: Psikolojik Sağlamlık Eğitimi
Prof. Dr. Tarhan’a göre çözüm, yalnızca disiplin değil; sosyal ve duygusal eğitimden geçiyor.
Empati eğitimi
Duygu yönetimi
Açık iletişim ortamı
Adil okul sistemi
şiddetin azaltılmasında kritik rol oynuyor.
Ayrıca “travmaya duyarlı okul” modeli ve dijital çözüm merkezleri gibi uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor.
Toplumsal Etki: “Çember Etkisi”
Tarhan, toplumda artan öfke dilinin gençleri doğrudan etkilediğini belirterek buna “çember etkisi” adını verdi.
Üst düzeydeki davranışların gençler tarafından model alındığını vurgulayan Tarhan, toplumdaki kutuplaşmanın şiddeti beslediğini söyledi.
Uzmanlardan Net Mesaj
Uzmanlara göre şiddet yalnızca bireysel değil; aile, okul ve toplumun birlikte şekillendirdiği bir sorun.
Kalıcı çözüm için bu üç alanın birlikte ele alınması gerekiyor.