Kış aylarında evlerde ve depolarda saklanan kahverengi kokarca için kritik uyarı: "Şu an uyuyorlar ama Mart ayında uyanırlarsa felaket olur." Bir böceğin sezonda 10 bin yavruya ulaşabildiği belirtiliyor.
Türkiye’de ilk kez 2017 yılında görülen ve Artvin’den başlayarak tüm Karadeniz’i, ardından Marmara ve İç Anadolu’yu etkisi altına alan istilacı tür "Kahverengi Kokarca", kış aylarını insanların yaşam alanlarında saklanarak geçiriyor. Tarım ürünlerinin öz suyunu emerek çürümesine neden olan ve 300’den fazla bitki türüne zarar veren bu böcek için en kritik dönemdeyiz.
Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, böceğin şu an "kışlak" adı verilen kapalı alanlarda hareketsiz halde olduğunu, ancak bunun rehavete neden olmaması gerektiğini vurguladı.
Matematik Ürkütücü: 1 Kokarca = 10 Bin Yeni Düşman
İsa Kaplan’ın paylaştığı üreme istatistikleri, tehlikenin boyutunu gözler önüne serdi. Kaplan, kışlaklardan sağ çıkan tek bir dişi böceğin, tarım sezonunu felakete sürükleyebileceğini belirterek şu çarpıcı hesabı yaptı: "Şu an kokarca bitti gibi gözüküyor, sesini çıkarmıyor. Çünkü uyuyor. Ancak kışlaklardan çıkacak her bir kokarca, bahar ve yaz aylarında 10 bin kokarcaya kadar çoğalabilir. Birinci yavrulamada 90 yumurta bırakıyor, o yavrular da birer kez yumurtlarsa sayı inanılmaz boyutlara ulaşıyor."
"Gardırobunuza Kadar Girmiş Olabilirler"
Vatandaşlara "seferberlik" çağrısında bulunan Kaplan, özellikle kullanılmayan köy evleri, yazlıklar ve depoların didik didik aranmasını istedi. Kaplan, "Vatandaşlarımız kışın mutlaka evlerini ziyaret edip çatı aralarını, kapı pervazlarını, hatta gardıroptaki kıyafetlerin ceplerini bile kontrol etmeli. Buldukları yerde imha etmeli. Çünkü Mart ayından sonra havalar ısınınca bu böcekler tarım arazilerine yayılacak" dedi.
Fındık İçin Büyük Tehdit: 70 Milyar Dolarlık Zarar Potansiyeli
Geçtiğimiz yıl iklim şartlarının serin gitmesi nedeniyle fındıkta beklenen büyük yıkımın yaşanmadığını, ancak 2026 yılı için riskin büyük olduğunu belirten Kaplan, küresel verileri paylaştı. Kokarcanın dünya genelinde sebze ve meyveye verdiği zararın 70 milyar doları bulduğunu hatırlatan Kaplan, "2024’te yüzde 10 zarar verdiler diye 2026’da vermeyecekler sanmayın. Mücadeleyi kesintisiz sürdürmeliyiz" diye konuştu.
Bir Diğer Düşman: "Drakula"
Bölgedeki tek tehdidin kokarca olmadığını da hatırlatan Kaplan, halk arasında "Drakula" olarak bilinen Turunçgil Uzun Antenli Böceği ile de Maçka bölgesinde 5 yıldır savaştıklarını, bu böcek yüzünden Esiroğlu’nda tüm fındık bahçelerini sökmek zorunda kaldıklarını ifade etti.
Bakanlık, önümüzdeki sezon için feromon tuzaklar ve biyosidal ürün stoklarını tamamlarken, şu an top vatandaşlarda: Evinizi temizleyin, geleceğinizi kurtarın.
Editörün Notu: "Şehirde yaşayanlar için 'böcek' sadece evdeki bir haşeredir ancak Karadenizli üretici için bu, 'ekmek teknesinin batması' demektir. Kahverengi kokarca, sadece fındığı değil, domatesten mısıra kadar mutfağımıza giren her şeyi tehdit ediyor. İsa Müdür'ün 'gardırop' uyarısı çok önemli. Yazlıktan dönerken bavulunuzda fark etmeden İstanbul'a, Ankara'ya taşıdığınız bir böcek, gittiği yerde yeni bir koloninin atası olabilir. Bu sadece çiftçinin değil, markette fındığı, sebzeyi pahalıya almak istemeyen herkesin savaşıdır. Mart ayı gelmeden, o kıyı köşe temizliğini yapmak şart."