COP31 Başkanı Kurum: "Kimse istediği her şeyi alamadı ama herkes bu metinde kendini bulabilir"

Antalya’da düzenlenen COP31’in üçüncü kapanış genel kurulunda örtü kararları üzerinde uzlaşı sağlanamadı.

Haber Giriş Tarihi: 22.11.2026 17:11
Haber Güncellenme Tarihi: 22.11.2026 17:11
https://www.haberxr.com/
Antalya’da düzenlenen COP31’in üçüncü kapanış genel kurulunda örtü kararları üzerinde uzlaşı sağlanamadı. COP31 Başkanı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, "Kimse istediği her şeyi almadı. Ancak herkes bu metinde kendini bulabilir. Uzlaşının manası da budur. İnşallah bu salondan çıkan karar, dünyaya çok taraflılığın hala sonuç üretebildiğini gösterecektir" dedi.
Türkiye’nin ev sahipliği ve başkanlığında, Avustralya’nın ise müzakereler başkanlığını yürüttüğü Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), 14’üncü gününde devam etti. EXPO 2016 Antalya yerleşkesindeki Anadolu Salonu’nda gerçekleştirilen üçüncü kapanış genel kurulunda, ülkeler arasında uzlaşı sağlanması amacıyla hazırlanan örtü kararı taslakları görüşüldü.

"Kimse istediği her şeyi almadı"
Genel kurulun açılışında konuşan COP31 Başkanı Bakan Murat Kurum, iki hafta boyunca Antalya’da insanlığın ortak geleceği için büyük çaba gösterdiklerini belirtti. Dünyanın farklı ülkelerinden gelen liderleri, bakanları, müzakerecileri, bilim insanlarını ve gençleri ortak bir hedef etrafında buluşturduklarını ifade eden Kurum, gece gündüz çalışarak farklı görüşler arasında köprü kurmaya gayret ettiklerini söyledi.
Son ana kadar uzlaşının imkanlarını aradıklarını belirten Kurum, tarihi bir fırsatın eşiğinde olduklarını vurguladı. Örtü kararı taslağının delegelerin katkılarıyla şekillendiğini anlatan Kurum, elektrifikasyon, 1,5 derece hedefi, uyum finansmanı ve okyanuslar başta olmak üzere farklı başlıkların metinde ele alındığını kaydetti.
Metnin hazırlanmasında ülkelerin farklı önceliklerinin dikkate alındığını belirten Kurum, "Kimse istediği her şeyi almadı. Ancak herkes bu metinde kendini bulabilir. Uzlaşının manası da budur. İnşallah bu salondan çıkan karar, dünyaya çok taraflılığın hala sonuç üretebildiğini gösterecektir" dedi.
Kurum, COP31’in Türkiye’de düzenlenmesi için ortaya koyduğu irade nedeniyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, çevre çalışmalarına verdiği destek nedeniyle Emine Erdoğan’a, Müzakereler Başkanı Chris Bowen’a, BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell’e, COP29 ve COP30 başkanlıklarına ve müzakere heyetlerine teşekkür etti.

"Bu metinde anlaşma olmadığını görüyoruz"
Örtü kararı taslaklarının görüşülmesi sırasında Avrupa Birliği ve bazı ülkeler, metinlerde fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik açık ifadelerin bulunmadığını ve emisyon azaltımına ilişkin düzenlemelerin beklentileri karşılamadığını savunarak itirazlarını dile getirdi. Ülkelerin açıklamalarının ardından Bakan Kurum, Başkanlığın hazırladığı metnin taraflara dayatılmadığını belirtti. Kurum, "Salonda bu metne karşı çıkan taraflar var, bu metinde anlaşma olmadığını görüyoruz" dedi.
Taraflar arasında uzlaşı sağlanamadığını açıklayan Kurum, örtü kararlarının kabul edilmediğini bildirdi. Kurum, bu durumun elektrifikasyon, emisyon azaltımı, bilim, uyum finansmanı, okyanuslar, dağlar ve çocuklara yönelik çalışmalar bakımından önemli bir fırsatın kaybedilmesi anlamına geldiğini ifade etti.

Ülkelerden fosil yakıt ve finansman itirazı
Genel kurulda Avrupa Birliği, Panama, Marshall Adaları, Norveç, Vanuatu ve Belize’nin de aralarında bulunduğu taraflar, örtü kararı taslaklarının kabulüne itiraz etti. Panama temsilcisi, iklim değişikliğiyle mücadelede bilimsel gerçeklerin dikkate alınması gerektiğini vurgulayarak, "Atmosfer müzakere etmez, bilim müzakere etmez ve gezegen daha fazla bekleyemez" dedi.
Vanuatu temsilcisi ise 1,5 derece hedefinin ülkesi için hayatta kalma meselesi olduğunu belirterek, fosil yakıtlardan uzaklaşılmasına ilişkin daha güçlü taahhütler talep etti. Belize temsilcisi de karar taslağının 1,5 derece hedefinden uzaklaşılmasına neden olacağını savunarak uzlaşıya katılmayacaklarını açıkladı.

Fiji ve Bhutan’dan ayrı karar önerisi
Örtü kararlarında uzlaşı sağlanamaması üzerine Fiji temsilcisi, okyanuslara ilişkin 10 paragrafın değiştirilmeden bağımsız bir karar olarak kabul edilmesini önerdi. Denize Kıyısı Olmayan Gelişmekte Olan Ülkeler Grubu adına konuşan Bhutan temsilcisi de Fiji’nin önerisini destekleyerek, dağlar ve iklim değişikliği konusunda ayrı bir karar alınmasını istedi.

Bazı ülkeler taslağın kabul edilmesini destekledi
Pakistan, Suriye, Venezuela ve Bhutan’ın da aralarında bulunduğu ülkeler ise taslaktaki eksikliklere rağmen örtü kararının kabul edilmesini desteklediklerini bildirdi. Venezuela temsilcisi, Türkiye’nin müzakere sürecindeki çalışmalarına teşekkür ederek, "Bu karar Antalya’nın adını taşıyacaktır ve bugün kabul edilmeyi hak etmektedir" dedi.
Mısır temsilcisi de iklim finansmanı ve ticaret konularının metinde yeterince karşılanmadığını ancak buna rağmen kararın kabulünü desteklemeye hazır olduklarını belirtti. Ülkelerin birbirini suçlamasının müzakere sürecine zarar vereceğini savunan temsilci, "Suçlama güven oluşturmaz. Görüş ayrılıklarını derinleştirir, müzakere ortamını zehirler ve bir sonraki uzlaşmayı daha da zorlaştırır" ifadelerini kullandı.
Kenya temsilcisi ise Afrika’nın özel ihtiyaçlarına metinde yeterince yer verilmediğini savunarak, uyum finansmanının üç katına çıkarılması hedefi için somut tutar ve başlangıç düzeyi belirlenmemesini eleştirdi. Japonya ve Nepal temsilcileri de uzlaşı sağlanamamasından duydukları üzüntüyü dile getirerek, taraflara ortak bir sonuç için çalışmayı sürdürme çağrısında bulundu.

COP’un karar alma yöntemleri de tartışıldı
Peru temsilcisi, Latin Amerika ve Karayipler Bağımsız Birliği (AILAC) adına yaptığı konuşmada müzakerelerin yürütülme biçimini eleştirdi. Nihai metinlerin sabaha karşı taraflarla paylaşıldığına dikkat çeken temsilci, karar alma yöntemlerinin gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi. Oylama kuralının değerlendirilmesine de açık olduklarını belirten temsilci, "Bunları uzlaşı ilkesine karşı olduğumuz için önermiyoruz. Uzlaşının yeniden sonuç üretebilmesi için öneriyoruz" dedi.
Brezilya temsilcisi ise örtü kararında COP30’da başlatılan uygulama girişimlerine ve orman restorasyonuna yeterince yer verilmediğini belirterek, karbon yakalama ve depolama teknolojilerine ilişkin ifadelerin daha dengeli ele alınması gerektiğini savundu. İran temsilcisi de iklim finansmanı ve teknoloji transferinde gelişmiş ülkelerin yükümlülüklerine dikkat çekerek, uyum çalışmalarına emisyon azaltımı kadar öncelik verilmesi gerektiğini söyledi.
Örtü kararları üzerinde uzlaşı sağlanamamasına rağmen genel kurulda diğer gündem maddelerine ilişkin çeşitli kararlar kabul edilirken, ülke temsilcilerinin açıklamaları devam ediyor.