Ahmet Aydın, balık ve kabuklu deniz canlılarına bağlı zehirlenmelerin sinir sistemi ve kalp üzerinde etkili olabileceğini belirterek, deniz ürünlerinin güvenilir yerlerden alınması gerektiğini vurguladı.
İklim değişikliği yalnızca hava sıcaklıklarını değil, deniz ekosistemini de değiştiriyor. Bilim insanları, Karayipler’de yaşayan ve “Gambierdiscus” olarak bilinen mikroalglerin ısınan sularla birlikte Akdeniz kıyılarında da görülmeye başladığını bildiriyor.
Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aydın, özellikle “Ciguatera” (sigatera) olarak bilinen toksin kaynaklı zehirlenmelere dikkat çekti.
Zehirlenmeler Nasıl Ortaya Çıkıyor?
Prof. Dr. Aydın’a göre deniz ürünlerine bağlı zehirlenmeler farklı mekanizmalarla gelişebiliyor:
Bozuk saklama koşulları → Bakteri üremesi ve histamin oluşumu
Kabuklu deniz canlıları → Toksik maddeleri ve ağır metalleri konsantre edebilme
Alg kaynaklı toksinler → Balıklarda birikerek insanlara geçiş
Sigatoksin içeren balıkların tüketilmesi halinde mide-bağırsak şikayetleri, sinir sistemi belirtileri ve kalp problemleri görülebiliyor.
En Dikkat Çekici Belirti: Isı Algısında Bozulma
Sigatera zehirlenmesinde en çarpıcı bulgu, sıcak ve soğuk algısının bozulması.
Kişi:
Sıcak bir yüzeyi yanlış algılayabilir
Soğuk temasını farklı hissedebilir
Buna ek olarak bulantı, kusma, kas-eklem ağrıları, çarpıntı ve tansiyon düşüklüğü görülebiliyor.
Prof. Dr. Aydın, bu zehirlenmenin spesifik bir panzehiri olmadığını ve özel bir tanı kitinin bulunmadığını belirtiyor.
Balon Balığına Dikkat
Akdeniz’de görülmeye başlayan istilacı türlerden biri de balon balığı.
Balon balığının:
Derisi
Yumurtaları
İç organları
yüksek düzeyde toksin içeriyor.
Yanlış hazırlanması durumunda ölümcül zehirlenmelere yol açabiliyor. Bu nedenle tüketiminin yalnızca profesyoneller tarafından yapılması gerekiyor.
Uzmandan Net Mesaj
Prof. Dr. Ahmet Aydın, deniz ürünlerinden tamamen vazgeçilmemesi gerektiğini ancak bilinçli tüketimin şart olduğunu vurguluyor:
✔ Deniz ürünleri güvenilir ve bilinen yerlerden alınmalı ✔ Balığın taze olduğu kontrol edilmeli ✔ Özellikle yurt dışında tüketimde daha dikkatli olunmalı ✔ Saklama koşullarına dikkat edilmeli
İklim değişikliğinin deniz ekosistemini dönüştürdüğüne dikkat çeken uzmanlar, tüketicilerin panik yerine bilinçli hareket etmesinin önemine işaret ediyor.